Op 25 november organiseerden we samen met de nieuwe netwerkgroep Beladen Erfgoed van het programma Faro, een initiatief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, een inspirerende bijeenkomst over Omstreden Erfgoed in het Olympisch Stadion Amsterdam.
Deze locatie werd niet voor niets gekozen; in 2022 heeft het stadion een het beeld van het Van Tuyll Monument verplaatst, omdat het wegens de gelijkenis met de Hitlergroet veel negatieve reacties opriep. Carla de Groot, directeur van het Olympisch Stadion, vertelde meer over de ontstaansgeschiedenis van het beeld en deelde haar inzichten over het besluit om het beeld weg te halen en de reacties die hierop volgden.
Maria Grever, emeritus hoogleraar theoretische geschiedenis en historische cultuur aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, besprak vervolgens nog meer controversiële voorbeelden. Sommige van deze beelden leidden zelfs de in de tijd dat ze werden geplaatst al tot protest. Anderen pasten prima in bepaalde culturele tradities en beeldtaal, maar roepen nu veel vragen en negatieve gevoelens op.
Maria bracht ook enkele nieuwe initiatieven voor standbeelden ter sprake, die al voor oprichting tot discussie kunnen leiden. Het is daarom essentieel om eerst goed na te denken over de reden voor oprichting van een monument en voor wie dit monument bedoeld is. Een monument kan dan leiden tot meer kennis en begrip over een bepaalde situatie.
Ook werd duidelijk dat het belangrijk is om de ontstaansgeschiedenis en verhalen achter monumenten, inclusief de minder mooie kanten, te delen en er met elkaar over in gesprek te blijven. De betrokkenheid van nabestaanden en de gemeenschap bij de vormgeving van herdenkingsmonumenten is essentieel, hoewel dit niet altijd leidt tot een monument waar iedereen zich in kan vinden. Communicatie blijft in ieder geval cruciaal, vooral wanneer een monument vragen of negatieve gevoelens oproept.
NMo zet deze gesprekken graag voort om ervoor te zorgen dat verhalen over monumenten verteld worden met ruimte voor reflectie en dialoog. Daarbij zoeken we aansluiting met organisaties en initiatieven die te maken hebben met deze thematiek. Binnen de monumenten- en museale sector kunnen gebouwen, standbeelden en (kunst)objecten leiden tot discussie of weerstand oproepen. Dat is niet erg, maar het is fijn om, als beheerders van dit erfgoed, handvatten te hebben over hoe in gesprek te blijven met omwonenden en overheden. En na te gaan op welke manier samen te kijken naar de beste oplossing om het verhaal achter dit erfgoed te delen.
Hoe zorg je ervoor dat de verhalen van je museum of monument niet alleen worden verteld, maar ook daadwerkelijk mensen bereiken, raken en in beweging brengen? En hoe kunnen data helpen om daarin betere keuzes te maken? Tijdens de bijeenkomst Verhalen met impact, georganiseerd door de aanjagers van het museumnetwerk Marketing & Communicatie van de...Verder lezen→
Met de toetreding van de Stichting tot Instandhouding van Molens in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden (SIMAV) verwelkomen we een organisatie die zich al sinds 1956 inzet voor het behoud van een bijzonder stukje Nederlands erfgoed. SIMAV heeft 33 monumentale molens in eigendom in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden: een indrukwekkende collectie historische water- en...Verder lezen→
Hoe breng je mensen in beweging met de verhalen van jouw erfgoed? Een goed verhaal raakt, verrast en blijft hangen. Maar hoe weet je of je de juiste mensen bereikt? En wat kun je doen om de verbinding met je publiek te versterken? Daarvoor hoef je niet altijd op zoek naar nieuwe verhalen of nieuwe...Verder lezen→
Met de toetreding van Diergaarde Blijdorp – Rotterdam Zoo verwelkomen we een organisatie met een bijzondere instandhoudingsopgave. De Rotterdamse diergaarde telt 21 rijksmonumenten. Allen maken deel uit van het samenhangende ontwerp van architect Sybold van Ravesteyn, waarin architectuur, tuinaanleg en dierenverblijven één geheel vormen. Een van de belangrijkste opgaven is de restauratie en toekomstbestendige ontwikkeling...Verder lezen→
Een buitenplaats, fort of landgoed is een ensemble. Huis, bijgebouwen, aanleg, beplanting, water en zichtlijnen vormen samen één ontwerp. Toch werken bouwkundigen en groenbeheerders vaak los van elkaar, en schuift het groen bij restauraties regelmatig pas laat aan. Tijdens NMo Connect Bouwkunde op Landgoed Nyenrode stonden we stil bij de vraag hoe rood en groen...Verder lezen→
Van harte gefeliciteerd Tirsa Lemmert. Met haar foto van de Statenzaal in Zwolle is zij de winnaar van de Open Monumentendag Fotowedstrijd 2026. De jury, bestaande uit medewerkers van verschillende erfgoedorganisaties, koos de foto van Tirsa uit bijna 300 inzendingen: “Het kleurrijke beeld heeft veel diepte en nodigt uit om steeds opnieuw te kijken”. Samenspel...Verder lezen→
Hoe geef je een eeuwenoud, gelaagd monument een nieuwe toekomst als museum, zonder de geschiedenis uit te wissen? Voor architect Janneke Bierman van BiermanHenket draait de restauratie en vernieuwing van Museum Prinsenhof in Delft om precies die balans. ‘We willen het gebouw weer laten stralen in zijn prachtige monumentaliteit, maar het tegelijkertijd toegankelijker, duurzamer en...Verder lezen→
Hoe restaureer je een van de belangrijkste monumenten van Gouda en maak je het tegelijkertijd klaar voor een nieuwe toekomst? Over die vraag spraken we met Anne-Marie Goudzwaard, projectleider, Huib Koudstaal en Andrea Dolfsma van Van Hoogevest Architecten en Arjen Witjes van Nico de Bont. Samen vertellen zij over de keuzes, dilemma’s en verrassingen die...Verder lezen→
Hoe bepaal je bij een restauratie wat je behoudt, wat je herstelt en wat je aanpast aan de eisen van deze tijd? Bij het hoofdgebouw van buitenplaats Huis te Manpad was de keuze voor één tijdlaag als uitgangspunt geen optie. Het huis is, in samenhang met het park, door de eeuwen heen steeds veranderd. Juist...Verder lezen→
Een restauratie van de kademuren rond de slotgracht van Kasteel de Haar lijkt op het eerste gezicht een bouwkundige opgave. Maar de muren grenzen aan historische tuinen, waterpartijen en beplanting. Werkzaamheden raken daarmee ook het groene erfgoed. Toch worden gebouwd en groen erfgoed nog niet vanzelfsprekend integraal benaderd. Bij Kasteel de Haar is die samenhang...Verder lezen→